دانشگاه قم زیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی 3092-7773 2 1 2025 03 21 Ethnobotanical study of medicinal plants of Mamljeh and Tatar villages (Bojnord, North Khorasan) بررسی اتنوبوتانی گیاهان دارویی روستاهای مملجه و تاتار (بجنورد، خراسان شمالی) 16 37 3222 10.22091/ethc.2024.11604.1040 FA سپیده امینی گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. مریم کشاورزی گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. 0000-0003-3032-9408 محبت نداف گروه زیست شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران. 0000-0002-7480-9895 سمانه مسافری گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. Journal Article 2024 12 25 <strong>Objective</strong>: Ethnobotany is a branch of local knowledge that studies and examines how people of a particular tribe, culture or region use the vegetation in that region. This study was carried out to identify the medicinal plants of Mamljeh and Tatar regions of North Khorasan province.<br /><strong>Methods</strong>: Collection and identification of medicinal herbs of the regions were studied. Information related to different aspects of plants, was collected by interviewing informed people of the mentioned areas. Quantitative indices of citation frequency (FC), relative citation frequency (RFC), usage report (UR) and family importance (FIV) were determined using statistical analysis.<br /><strong>Results</strong>: The present research showed that 15 of the 69 species of medicinal plants belong to the Lamiaceae family. Some species, including <em>Anethum graveolens</em>, <em>Spinacia oleracea</em> <em>subsp. turkestanica</em> also had the highest frequency of citation index (FC). The highest percentage of use was related to the aerial parts of the plant (23.46%). Malvaceae family had the highest index (FIV) among the plant families of the region.<br /><strong>Conclusion</strong>: Ethnobotanical knowledge has saved the useful information of the plants of each region and will transfer it to the next generations for better exploitation of natural facilities and their protection. In fact, this knowledge is the recovery of unwritten traditions that are in danger of being destroyed. <strong>هدف</strong>: علم اتنوبوتانی شاخه‌ای از دانش بومی است که به مطالعه و بررسی چگونگی استفاده افراد یک قوم، فرهنگ و یا ناحیه خاص از پوشش گیاهی موجود در آن منطقه می­پردازد. این مطالعه‌ جهت شناسایی گیاهان دارویی مناطق مملجه و تاتار از روستاهای استان خراسان شمالی انجام گرفت.<br /><strong>مواد و روش‌ها</strong>:<strong> </strong>جمع‌آوری و شناسایی گونه‌های دارویی در مناطق مورد مطالعه صورت گرفت و اطلاعات مربوط به جنبه‌های مختلف گیاهان گردآوری شد. شاخص­‌های کمی فراوانی استناد (FC)، فراوانی استناد نسبی (RFC)، گزارش استفاده (UR) و اهمیت خانواده (FIV) با استفاده از آنالیز­های آماری تعیین شدند.<br /><strong>نتایج</strong>: پژوهش حاضر نشان داد، از تعداد 69 گونه گیاه دارویی، 15 گونه به تیره نعناعیان (Lamiaceae) تعلق دارند. برخی از گونه­‌ها ازجمله گونه‌­های <em>Anethum graveolens</em>،<em> </em><em>Spinacia oleracea </em>subsp<em>. turkestanica</em><em> </em>بیشترین میزان شاخص فراوانی استناد (FC) را نیز به خود اختصاص دادند. بیشترین درصد استفاده به ترتیب مربوط به بخش­‌های هوایی گیاه (46/23%) می­‌باشد. خانواده پنیرکیان (Malvaceae) بیشترین شاخص (FIV) را در بین تیره­‌های گیاهی منطقه داشتند.<br /> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: دانش اتنوبوتانی سبب حفظ اطلاعات کاربردی گیاهان هر منطقه شده و باعث انتقال آن به نسل­‌های بعدی جهت بهره­‌برداری بهتر از امکانات طبیعی و حفاظت از آن­ها خواهد شد. در واقع این دانش بازیابی سنت‌های غیرمکتوبی است که در خطر نابودی قرار گرفته‌اند. https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_3222_81b1c22794f33d4a5e939787307fe7ed.pdf