دانشگاه قم زیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی 3092-7773 2 1 2025 03 21 Investigating spatial and temporal patterns of illegal livestock grazing in Golestan National Park بررسی الگوهای مکانی و زمانی تعلیف غیرمجاز دام در پارک ملی گلستان 49 65 3252 10.22091/ethc.2024.11558.1038 FA میثم مددی گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران حمیدرضا رضایی گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران 0000-0002-9422-5600 علیرضا محمدی گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران باقر نظامی گروه تنوع زیستی و ایمنی زیستی، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران. 0000-0002-7414-0415 مریم شهبازی گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. 0000-0001-5607-8710 Journal Article 2024 12 28 <strong>Objective</strong>: The increase in the number of domestic livestock worldwide has led to the illegal entry of livestock into protected areas. Illegal livestock grazing is one of the dominant human activities in protected areas and has many direct and indirect effects. This study has identified and prepared a zoning map of the hot spots of illegal livestock violations using ArcGIS software.<br /><strong>Methods</strong>: The examination of violation cases in Golestan National Park was done during 2015-2024 and violation points were recorded and based on different tools of spatial statistics, analysis of spatial clustering and areas of violations was done.<br /><strong>Results</strong>: Based on the data on the frequency of violations, 4 main areas including Dashteshad, Kuyler, Ghoshe-Ceshmeh and Tangrah have been identified as sensitive and hot areas for Illegal livestock grazing, and it was found that the spread of violations is in the north-south direction, with a concentration in the west of Golestan National Park. Also, the analysis of Z and P values ​​at the 99% confidence level showed that the distribution of phenomena is clustered.<br /><strong>Conclusion</strong>: The obtained findings provide valuable insights for planning and formulating violation prevention strategies in Golestan National Park, and based on this, focused activities can be directed towards the Hotspots identified with high violation activity. هدف: طی دهه‌های اخیر، افزایش تعداد دام اهلی در جهان منجر به ورود غیرقانونی دام‌ها به مناطق حفاظت‌شده گردیده است. تعلیف دام به‌عنوان یک دغدغه جهانی، یکی از فعالیت‌های غالب بشری است که در مناطق حفاظت‌شده همچون پارک ملی گلستان انجام می‌شود و اثرات مستقیم و غیرمستقیم زیادی را در پی دارد. این مطالعه به شناسایی و تهیه نقشه پهنه‌بندی نقاط داغ وقوع تخلفات تعلیف غیرمجاز دام در پارک ملی گلستان پرداخته است.<br />مواد و روش‌ها: طی بازه زمانی 1385 تا 1402 پرونده‌های تخلفات پارک ملی گلستان مورد بررسی قرار گرفت و نقاط تخلفات ثبت و بر اساس روش تحلیل فضایی در نرم افزار ArcGIS، کانون‌های داغ تعلیف غیرمجاز دام مورد شناسایی قرار گرفت.  <br />نتایج: بر اساس داده‌های فراوانی وقوع تخلفات، چهار منطقه اصلی شامل حوزه دشت شاد، کویلر، قوشه‌چشمه و تنگراه جزء مناطق حساس و داغ تخلفات شناسایی شدند. همچنین نتایج نشان داد که پراکنش وقوع تخلفات به ‌صورت خوشه‌ای (متمرکز) و منطبق بر الگوی ثابت (در طول زمان) می‌باشد.<br />نتیجه‌گیری: یافته‌های به دست آمده بینش‌های ارزشمندی را برای برنامه‌ریزی و تدوین استراتژی‌های پیشگیری از تخلف در پارک ملی گلستان ارائه می‌دهد و بر این اساس می‌توان مداخلات و پایش‌های متمرکز را به سمت کانون‌های شناسایی شده با فعالیت تخلف بالا هدایت کرد. https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_3252_95b7678e87d169b3714882220c218f9d.pdf