دانشگاه قم زیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی 3092-7773 2 2 2025 06 22 Analyzing the Name of "Badranjboyeh" in the Iranian Ethnobotany واکاوی نام بادرنجبویه در دانش بومی اقوام ایرانی 29 39 3516 10.22091/ethc.2025.11982.1046 FA زهره بختیاری گروه فارماکوگنوزی دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. امیرعباس مینایی فر گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور. تهران. ایران. 0000-0002-9371-1498 غلامرضا بخشی خانیکی گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران. ایران. زینب یزدی نیاپور گروه فارماکوگنوزی دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. مریم حایری نسب گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2025 03 30 <strong>Objective</strong>: "Badranjboyeh" is a challenging name in the local knowledge of medicinal plants of Iran, so that in the market of medicinal plants, the use of this name is common for several different species, and even in some scientific sources, the name Badranjboyeh is referred to more than one species. Using the same name for two or more plants due to similar therapeutic properties and similar morphology is a relatively common thing in the local knowledge of different regions of the world, but in the case of <em>lemon balm</em>, the number of species that are called by this name seems exceptional. Therefore, this study attempted to identify all medicinal species that are used under the name of lemon balm in Iran.<br /><strong>Methods</strong>: First, by referring to the perfumer’s guild of different cities, related departments in Jihad of agriculture and natural resources, interviews with botanist professors in different universities of the country, healers and local experts, basic information about the species used under the title Badranjbouye collected and then proceeded to prepare samples from different regions of the country.<br /><strong>Results</strong>: Based on the results of this research, 19 species are known as Badranjabuiyeh in the country, 7 species are completely locally used and 12 species are used completely or relatively widely.<br /><strong>Conclusion</strong>: The similar therapeutic use, the abundance of each species in each region and the appearance of some species can be the most important reasons for using one name for this number of species, although it seems that this variety is not rooted in local knowledge and in some cases commercial purposes as well has fueled this issue. <strong>هدف</strong>: بادرنجبویه نامی پرچالش در دانش بومی گیاهان دارویی ایران است، به طوری که در بازار گیاهان دارویی استفاده از این نام برای چندین گونه مختلف رایج است و حتی در بعضی منابع علمی نام بادرنجبویه به بیش از یک گونه اطلاق می­شود. استفاده از یک نام برای دو یا چند گیاه به دلیل خواص درمانی مشابه و مرفولوژی نزدیک به هم در دانش بومی مناطق مختلف جهان امری نسبتاً رایج است؛ اما در مورد بادرنجبویه تعدد گونه­هایی که با این نام خوانده می­شوند استثنایی به نظر می­رسد. از این‌رو در این پژوهش سعی شد تا تمام گونه­های دارویی که تحت عنوان بادرنجبویه در ایران مورد استفاده قرار می­گیرند شناسایی شوند.<br /><strong>مواد و روش‌ها</strong>: ابتدا با مراجعه به صنف عطاری­های شهرهای مختلف، ادارات مرتبط در جهاد کشاورزی و منابع طبیعی، مصاحبه حضوری و غیرحضوری با استادان گیاه‌شناس در دانشگاه­های مختلف کشور، درمانگران و افراد خبره محلی، اطلاعات اولیه در خصوص گونه­های مورد استفاده تحت عنوان بادرنجبویه گردآوری و سپس برای تهیه نمونه از مناطق مختلف کشور اقدام شد.<br /><strong>نتایج</strong>: براساس نتیجه این تحقیق، 19 گونه با نام بادرنجبویه در کشور شناخته می­‌شوند که 7 گونه به صورت کاملاً محلی و 12 گونه به طور کامل یا نسبتاً گسترده مورد استفاده می‌­باشند.<br /><strong>نتیجه‌گیری</strong>: کاربرد درمانی مشابه، فراوانی هرگونه­ در هرمنطقه و تشابه ظاهری بعضی گونه­ها می­تواند از مهمترین دلایل استفاده از یک نام برای این تعداد گونه باشد، هرچند به نظر می­رسد این تنوع صرفاً ریشه در دانش بومی نداشته و در مواردی اغراض تجاری نیز به این موضوع دامن زده است.  https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_3516_9af9347d900345735f4032eac42e5e41.pdf