دانشگاه قم زیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی 3092-7773 1 2 2024 06 21 Evaluation of diversity and stability of morphological traits and essential oil in the conservation and domestication process of four native Iranian Thymus species بررسی تنوع و پایداری صفات مورفولوژیکی و اسانس در فرآیند حفاظت و اهلی‌سازی چهار گونه آویشن بومی ایران 1 14 2639 10.22091/ethc.2023.9913.1008 FA زیبا بختیار گروه کشاورزی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی، اوین، تهران، ایران. کد پستی: 198396411 0000-0002-8690-665X محمدحسین میرجلیلی گروه کشاورزی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی، اوین، تهران، ایران. کد پستی: 198396411 0000-0002-9308-499X Journal Article 2023 12 25 In the present study, the diversity and stability of morphological traits and essential oils of four native Iranian species of Thymus including T. persicus (Ronniger ex Rech.f.) Jalas, T. daenensis subsp. daenensis, T. pubescens Boiss., and T. caramanicus Jalas. has been investigated during the process of cultivation and ex situ domestication with an emphasis on the conservation point of view. In terms of ethnobotany, the species are known in their habitat as Ezboe, Orishom, Kekik, and Apishan, respectively, which are used in the treatment of cold and cough. The morphological traits of the species were measured in the habitat and the plants were cultivated in the same environmental conditions. The stability of the morphological and essential oils traits of the cultivated species were studied in the second year. The results showed that plant height and diameter, the number of branches, fresh and dry weight, essential oil content, and their compounds in the cultivated species were significantly (p<0.05) higher than the wild samples. The highest fresh weight (389.8 ± 3.2 g), essential oil content (3.1 ± 0.2%), thymol (73.3 ± 0.6%), and carvacrol (97.5 ± 0.8%) were obtained in cultivated T. persicus, T. daenensis, T. daenensis, and T. caramanicus, respectively. The results will be considered in the domestication and protection programs and germplasm breeding of these valuable Thymus species. در مطالعه حاضر، تنوع و پایداری صفات مورفولوژیکی و اسانس چهار گونه آویشن (Thymus sp.) بومی ایران شامل آویشن ایرانی (T. persicus (Ronniger ex Rech.f.) Jalas)، آویشن دنایی (T. daenensis subsp. daenensis)، آویشن کرک‌آلود (T. pubescens Boiss.)، و آویشن کرمانی (T. caramanicus Jalas.) طی فرایند کشت و اهلی‌سازی خارج از رویشگاه با تأکید بر دیدگاه حفاظتی بررسی شده است. این گونه‌ها از نظر قوم گیاه‌شناسی در مناطق رویشگاهی خود به ترتیب با نام‌های اِزبوئه، اوریشُم، کِکیک و آپیشان شناخته می‌شوند که در درمان سرماخوردگی و سرفه کاربرد دارند. پس از اندازه‌گیری صفات مورفولوژیکی در رویشگاه‌های این گونه‌ها، بوته‌ها در شرایط محیطی یکسان کشت شدند. پایداری صفات مورفولوژیکی و ویژگی‌های اسانس آن‌ها در سال دوم با نمونه‌های وحشی در مناطق رویشگاهی مطالعه شد. نتایج نشان داد که ارتفاع، قطر، وزن تر و خشک بوته و محتوای اسانس و ترکیبات آن در گونه‌های کشت شده به‌طور معنی‌دار (p<0.05) بیشتر از نمونه‌های وحشی بود. بیشترین وزن تر بوته (2/3 ± 8/389 گرم)، محتوای اسانس (2/0 ± 1/3 درصد)، تیمول (6/0 ± 3/73 درصد) و کارواکرول (8/0 ± 5/97 درصد) به ترتیب در گونه‌های کشت شده آویشن ایرانی، آویشن دنایی، آویشن دنایی و آویشن کرمانی به دست آمد. نتایج در برنامه‌های اهلی کردن، حفاظت و اصلاح ژرم پلاسم این گونه‌های گیاهی ارزشمند مورد توجه خواهد بود.

https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_2639_0de97cb04f1edf153b3be0eb2e9aab74.pdf

دانشگاه قم زیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی 3092-7773 1 2 2024 06 21 Comparative evaluation of the effect of traditional and new drying methods on drying speed, antioxidant capacity, vitamin C content and total phenol of kiwifruit ارزیابی مقایسه‌ای تأثیر روش‌ سنتی و روش‌های جدید خشک‌کردن روی سرعت خشک‌کردن، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، میزان ویتامین C و فنل کل میوه کیوی 15 27 2815 10.22091/ethc.2024.10481.1014 FA سینا آقایی گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. منصور افشار محمدیان گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. 0000-0002-8908-0224 Journal Article 2024 03 05 Objective: Kiwifruit has high amounts of vitamin C, antioxidant capacity and total phenol (TP). During the process of drying of fruits, energy loss and reduction of some important variables have been observed; therefore, new methods for drying fruits have been invented and suggested to avoid the negative effects of drying of fruits. The purpose of this research was to compare the effect of traditional drying methods, oven and microwave on drying speed, vitamin C levels, antioxidant capacity and total phenol content of kiwifruit. Methods: For this purpose, the slices of kiwifruit were dried through all three mentioned methods until reaching the final moisture content of 15% ± 0.2, which took 9 hours and 20 minutes for the traditional method, 3 hours and 15 minutes for the oven, and 9 minutes using microwave. Results: The results showed that the average amount of vitamin C for the traditional method was 22.60 (mg/100g), oven 20.27 (mg/100g) and 26.33 (mg/100g) using microwave. Also, the antioxidant capacity was 18.7%, 24.76%, 28.16%, respectively, and total phenol (TP) was 34.9 (gallhic acid mg/100g), 41.55 (gallic acid mg/100g) and 56/86, (gallic acid mg/100g), respectively. Conclusion: According to the obtained results, it can be said that drying of kiwifruit using microwave, in addition to increasing the drying speed, preserves the important nutritional factors of kiwifruit better than the other two examined methods. هدف: میوه کیوی دارای مقادیر بالای ویتامین C، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و فنل کل است. در طی فرآیند خشک‌کردن میوه‌ها، اتلاف انرژی و کاهش برخی متغیرهای مهم مشاهده‌شده است؛ ازاین‌رو روش‌های جدیدی جهت خشک‌کردن میوه‌ها ابداع و پیشنهاد شده است تا از اثرات منفی خشک‌کردن میوه‌ها جلوگیری شود. هدف از این پژوهش، مقایسه تأثیر روش‌های خشک‌کردن سنتی، آون (هوای داغ) و مایکروویو روی سرعت خشک‌کردن، مقادیر ویتامین C، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و فنل کل بود. مواد و روش‌ها: برای این منظور، قطعات برش داده‌شده کیوی در هر سه روش تا رسیدن به رطوبت نهایی 2/0±15 درصد خشک شدند که مدت‌زمان خشک‌کردن تا رسیدن به این رطوبت برای روش سنتی 9 ساعت و 20 دقیقه، آون 3 ساعت و 15 دقیقه و مایکروویو 9 دقیقه بود. نتایج: نتایج بررسی‌ها نشان داد که میانگین مقادیر ویتامین C برای روش سنتی 60/22 (mg/100g)، آون 20/27 (mg/100g) و مایکروویو 26/33 (mg/100g) بود. همچنین ظرفیت آنتی‌اکسیدانی به ترتیب 7/18%، 76/24%، 16/28% و فنل کل (TP) به ترتیب 9/34 (اسیدگالیک mg/100g)، 55/41 (گالیک اسید mg/100g)، 86/56 (گالیک اسید mg/100g) بود. نتیجه‌گیری:. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان گفت که خشک‌کردن کیوی با مایکروویو، علاوه بر افزایش سرعت خشک‌کردن، موجب حفظ بهتر متغیرهای مهم ارزش غذایی کیوی نسبت به دو روش دیگر می‌شود.

https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_2815_fa13db4f8e3a054d842d6626ce8e0c17.pdf

دانشگاه قم زیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی 3092-7773 1 2 2024 06 21 Comparative study on mineral content of seaweed salt, traditional sea salt and table salt مقایسه‌ی محتوای عناصر معدنی در نمک‌ جلبک دریایی، نمک‌ دریایی سنتی و نمک طعام 28 37 2816 10.22091/ethc.2024.10574.1017 FA مریم کوکبی گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران 0000-0001-5274-8473 محمد پاخیره زن گروه علوم جوی و اقیانوسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران 0000-0003-3875-4740 Journal Article 2024 04 01 Objective: Reduction of the consumption of sodium salt (NaCl) is widely recommended in order to prevent or treat cardiovascular diseases. Various alternatives for table salt have been proposed, including metal salts such as KCl or herbal seasonings. This study aims to introduce seaweed salt and compare it with traditional sea salt and table salt in terms of sodium content and minerals. Methods: Two species of brown macroalgae Sargassum sp. and Nizamuddinia zanardinii were collected from the coasts of Qeshm island and Chabahar respectively. The samples washed, dried and made into powder. EDS and ICP-OES analysis were used to detect the elements. Results: The results of EDS analysis of the two proposed macroalgae samples showed the existence of iodine at the rate of 0.3 and 0.4% by weight in both samples. While in traditional sea salt as well as table salt, the only elements recorded were sodium and chlorine. In two seaweed salt samples, the higher percentage of potassium compared to the lower percentage of sodium in both EDS and ICP analysis reveald that the predominant salt in both samples was potassium salt (KCl). Conclusion: This study potentially confirmed the possibility of seaweed salt production using local macroalgae. In addition to helping public health, this innovative product can provide new job opportunities for the indigenous people by attracting the participation of coastal communities in the cultivation of macroalgae. هدف: امروزه کاهش مصرف نمک طعام (NaCl) به منظور پیشگیری یا درمان بیماری‌های قلبی عروقی به شدت توصیه می‌شود. در این راستا جایگزین‌های مختلفی برای نمک طعام پیشنهاد شده‌اند از جمله نمک‌های فلزی مثل KCl یا چاشنی‌های گیاهی. این مطالعه با هدف معرفی نمک‌ جلبک دریایی و مقایسه آن با نمک دریای سنتی و نمک طعام از لحاظ محتوای سدیم و عناصر معدنی انجام شده است. مواد و روش‌ها: پس از غربالگری اولیه، دو گونه Sargassum sp. وNizamuddinia zanardinii از خانواده Sargassaceae از گروه ماکروجلبک‌های قهوه‌ای انتخاب و به ترتیب از سواحل جزیره قشم و چابهار به صورت توده‌ای جمع‌آوری، شستشو، خشک و پودر شدند. برای شناسایی عناصر از آنالیز EDS و ICP-OES استفاده شد. نتایج: نتایج آنالیز EDS دو نمونه نمک جلبک دریایی وجود ید را به میزان 3/0 و 4/0 درصد وزنی نشان داد. درحالی‌که در دو نمونه نمک دریای سنتی و نمک طعام تنها عناصر ثبت شده، سدیم و کلر بود. در دو نمونه نمک جلبک دریایی درصد بالاتر عنصر پتاسیم در مقابل درصد پایین عنصر سدیم در هردو آنالیز EDS و ICP نشان داد نمک غالب در این دو نمونه، نمک پتاسیم (KCl) است. نتیجه‌گیری: این مطالعه به طور بالقوه امکان تولید نمک جلبکی را با استفاده از ماکرو جلبک‌های جنوب کشور تائید کرد. این محصول نوآورانه علاوه بر کمک به سلامت عمومی، می‌تواند با جلب مشارکت جوامع ساحلی در کشت و پرورش ماکروجلبک، فرصت‌های شغلی جدیدی را برای ساکنین نوار ساحلی جنوب کشور فراهم کند.

https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_2816_cb70de352c53a5c47b32a4ce9998da8f.pdf

دانشگاه قم زیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی 3092-7773 1 2 2024 06 22 Urban flood risk management, a solution for the protection of ecosystems (Case study: Arak City) مدیریت ریسک سیلاب شهری، راهکاری بر حفاظت از زیست بوم‌ها (مطالعه موردی: شهر اراک) 38 50 2820 10.22091/ethc.2024.10558.1018 FA محمود قدبیگی گروه عمران، دانشکده عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران. حمید مظاهری گروه عمران، دانشکده عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران. هما شفیعی گروه عمران، دانشکده عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران. مهدی مردیان دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. 0000-0002-7937-5467 Journal Article 2024 04 02 Objective: Knowledge of urban flood risk changes related to human activities and land use changes in urban watersheds has a decisive role in protecting ecosystems. In the present research, the risk management of Arak urban flood was investigated as a solution for the protection of ecosystems. Methods: By defining the risks related to the origin, a management plan was presented based on the prioritization of Arak urban flood risk management solutions. First, different flood risks were weighted using AHP multi-criteria decision making model. Then, the spatial layers of risks were extracted from databases to prepare a spatial map of risk potential based on weighted layers. Then, 13 strategies for Arak urban flood risk management were determined based on the review of researches and expert opinions that using the TOPSIS model, strategies were prioritized. Results: The results showed that the slope factor with a weight of 0.65 in the topography criteria, the population factor with a weight of 0.452 in the density criteria, and the distance from the river and waterway network with a weight of 0.70 in the hydrology criteria, have more effect than other sub-criteria. The results showed that about 777 hectares of the city's area, which includes 6.63% and mainly includes the city center around the Karehrood River, has a high flood risk potential. In these areas where the flood risk potential of Arak city is higher, mainly the slope is less, the distance to the river and canals is less and the population density is higher. In the solution prioritization section, it was found that organizing the wall and the river bed with a closeness factor of 0.8872 is known as the best option, and after that, removing the occupation and releasing it is with a closeness factor of 0.7945. Conclusion: The following priorities include dredging the river channel, optimizing the dimensions of bridge spans, raising awareness and increasing public knowledge. In the general, it should be stated that the urban flood risk management of Arak, in order to protect human ecosystems, requires the participation of all sections of the society. هدف: آگاهی از تغییرات ریسک سیلاب شهری در ارتباط با فعالیت‌های انسانی و تغییرات کاربری اراضی در حوضه‌های آبخیز شهری نقش تعیین کننده‌ای در حفاظت از زیست بوم‌ها دارد. در پژوهش حاضر به بررسی مدیریت ریسک سیلاب شهری اراک به عنوان راهکاری بر حفاظت از زیست بوم‌ها پرداخته شد. مواد و روش‌ها: با تعریف ریسک‌های مرتبط با منشاء، یک برنامه مدیریتی بر اساس اولویت‌بندی راهکارهای مدیریت ریسک سیلاب شهری اراک ارائه شد. ابتدا با استفاده از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره AHP، ریسک‌های مختلف سیلاب وزن‌دهی شدند. سپس، لایه‌های مکانی ریسک‌ها از بانک‌های اطلاعاتی استخراج شدند تا نقشه مکانی پتانسیل ریسک بر اساس لایه‌های وزن‌دار تهیه شود. در مرحله بعد، 13 استراتژی برای مدیریت ریسک سیلاب شهری اراک بر اساس مرور سوابق تحقیق و نظر کارشناسان خبره تعیین شد. سپس با استفاده از مدل TOPSIS، اولویت‌بندی گزینه‌ها انجام شد. نتایج: نتایج نشان داد در معیار توپوگرافی عامل شیب با وزن 65/0، در معیار تراکم عامل جمعیت با وزن 452/0 و در معیار هیدرولوژی عامل فاصله از شبکه رودخانه و آبراهه با وزن 70/0 اثر بیشتری نسبت به سایر زیرمعیارها دارند. همچنین نتایج نشان داد، حدود 777 هکتار از مساحت شهر که 63/6 درصد را شامل می‌شود و عمدتاً مرکز شهر و پیرامون رودخانه کرهرود را در بر می‌گیرد، دارای پتانسیل ریسک بالای سیلاب است. در این مناطق که پتاسیل ریسک سیلاب شهر اراک بالاتر است، عمدتاً شیب کمتر، فاصله تا رودخانه و مسیل‌ها کمتر و تراکم جمعیت بالاتر می‌باشد. در بخش اولویت‌بندی راهکارها مشخص شد که ساماندهی دیواره و بستر رودخانه با ضریب نزدیکی 8872/0 به عنوان گزینه برتر شناخته شده است و پس از آن رفع تصرف و آزادسازی با ضریب نزدیکی 7945/0 قرار دارد. در اولویت‌های بعدی نیز، لایروبی مسیل رودخانه، بهینه‌سازی ابعاد دهنه پل‌ها، آگاه‌سازی و افزایش دانش عمومی قرار دارند. نتیجه‌گیری: در جمع‌بندی کلی از این پژوهش باید بیان کرد که مدیریت ریسک سیلاب شهری اراک، به منظور حفاظت از زیست بوم‌های انسانی، نیازمند مشارکت همه بخش‌های جامعه است.

https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_2820_31db4a61cf6cd68bdc14277fe504f0e9.pdf

دانشگاه قم زیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی 3092-7773 1 2 2024 06 22 Evaluation of the commercial biocides effects in antifouling paints on marine organisms بررسی اثرات زیست‌کش‌های تجاری در رنگ‌های ضدجرم بر ارگانیسم‌های دریایی 51 60 2821 10.22091/ethc.2024.10591.1023 FA سولماز سلیمانی گروه رزین و افزودنی‌ها، پژوهشکده پوشش‌های سطح و فناوری‌های نوین، پژوهشگاه رنگ، تهران، ایران. Journal Article 2024 04 07 Objective: In the marine environment, biofouling phenomenon is referred to as the undesired colonization of marine organisms on anthropogenic surfaces that are immersed into the seawater. To deter the unwanted biofouling, it is common to coat the immersed surfaces with a layer of antifouling paint, which will release antifouling biocide in a controlled manner to form a protective film against nearby biofoulers. The purpose of this study is to review the studies done in this field, especially in the direction of sustainable environmental protection and marine organisms. Methods: The research method included searching for articles in Google Scholar using antifouling, biocides and related keywords. Results: The results showed that all biocides used in commercial antifouling paints detrimental the environment and non-target marine organisms. Conclusion: In general, by knowing the fate and pollution caused by biocides in the marine environment, appropriate measures can be taken to protect marine natural resources. It is hoped that in the near future, foul-release coatings will replace today's coatings and paints as biocide-free and environmentally safe coatings. هدف: در محیط دریایی، پدیده جرم زیستی به عنوان تجمع نامطلوب ارگانیسم دریایی در سطوح ساخته شده توسط انسان که در آب دریا غوطه‌ور می‌شوند، نامیده می‌شود. برای جلوگیری از جرم زیستی ناخواسته، پوشاندن سطوح غوطه‌ور شده با لایه‌ای از رنگ ضدجرم معمول است، که باعث آزاد شدن زیست‌کش ضدجرم به شیوه‌ای کنترل‌شده برای تشکیل یک لایه محافظ در برابر جرم‌های زیستی می‌شود. هدف این مطالعه مروری بر مطالعات انجام یافته در این زمینه به‌ویژه در راستای حفاظت از محیط زیست و ارگانیسم‌های دریایی است. مواد و روش‌ها: روش تحقیق شامل جستجوی مقالات در گوگل اسکولار با استفاده از کلید واژه‌های ضدجرم، زیست‌کش و مرتبط با آن بود. نتایج: نتایج نشان داد که تمام زیست‌کش‌های استفاده شده در رنگ‌های ضدجرم تجاری به محیط زیست و ارگانیسم‌های دریایی غیرهدف آسیب می‌زنند. نتیجه‌گیری: به طور کلی با آگاهی از سرنوشت و آلودگی‌های ایجاد شده توسط زیست‌کش‌ها در محیط دریا می‌توان اقداماتی مناسب در جهت حفاظت از منابع طبیعی دریایی انجام داد. امید است که در آینده نزدیک پوشش‌های جرم‌رهش به عنوان پوشش‌های بدون زیست‌کش و ایمن برای محیط زیست جایگزین پوشش و رنگ‌های امروزی شود.

https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_2821_ec647b1d9ca35209f46edbea1f695759.pdf

دانشگاه قم زیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی 3092-7773 1 2 2024 06 22 The need to determine the degree of quality of combination herbal drugs before prescribing لزوم تعیین درجه کیفیت داروهای ترکیبی گیاهی قبل از تجویز 61 70 2809 10.22091/ethc.2024.10117.1010 FA فاطمه نوجوان گروه طب ایرانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران مجید اصغری گروه طب ایرانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران فاطمه علی اصل گروه طب ایرانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران عطیه سادات دانش گروه طب ایرانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Journal Article 2024 04 18 Objective: In Persian medicine, to select medicines based on their quality in terms of warmth, coldness, dryness, and moisture, the criterion of quality is used. Unlike single drugs, the quality of combination drugs is not mentioned in the books. In order to comply with the rules of treatment and reduce the side effects, it is necessary to determine the degree of quality of the drug. This study is the first step in calculating and evaluating the degree of quality of the three most widely used compound maturative drugs (Monzej) in Persian medical clinics. Methods: The maturative drugs commonly used are derived from the Tooba Pharmacopoeia. To select the compound Monzej, consultation with the Tooba Pharmacopoeia was conducted, and their quality degree (combinative Mizaj) was determined based on the guidelines presented in the pharmacopoeia. Subsequently, each combinative Mizaj was explained accordingly. Results: for "Nozj" of each of the causative agents of the disease, changes in the consistency should be made by the Monzej. These changes are dependent on the quality of the Monzej, hence, the Monzej of each humor must have a certain quality. In this study, the yellow bile Monzej was at the first of the second degree of coolness and at the first of the first degree of moisture. The black bile Monzej was at the end of the first degree of warmness and at the first of the first degree of dryness, whereas the phlegm Monzej was at the end of the second degree of warmness and at the end of the first degree of dryness. Conclusion: By assessing the degree of quality in combination drugs, it becomes feasible to select the suitable medication based on various factors including age, gender, geographical location, climate, as well as individual strengths and weaknesses. This approach safeguards patients with severe illnesses and fragile constitutions against drug-related side effects. هدف: در طب ایرانی، برای انتخاب داروها بر اساس کیفیت آن‌ها ازنظر گرمی، سردی، خشکی و تری، از معیار درجه کیفیت استفاده می‌شود. درحالی‌که در کتب طب ایرانی، درجه کیفیت داروهای ترکیبی ذکر نشده است، اما برای رعایت قوانین درمان و کاهش عوارض، تعیین درجه کیفیت این داروها ضروری است. در این مطالعه، درجه کیفیت سه منضج ترکیبی پرکاربرد در درمانگاه‌های طب ایرانی مورد بررسی و محاسبه قرارگرفته است. مواد و روش‌ها: ازآنجاکه در حال حاضر پرکاربردترین داروهای منضج، داروهای ساخته‌شده بر اساس کتاب دارونامه طوبا که یک کتاب داروسازی است می‌باشند، داروهای ترکیبی منضج از این کتاب استخراج‌شده و مزاج هریک از اجزاء آن‌ها از کتب طب سنتی تعیین شد. سپس مزاج ترکیبی آن‌ها با توجه به قواعد موجود در دارونامه طوبا محاسبه شد. پس‌ازآن به تبیین مزاج هر یک پرداخته شد. نتایج: جهت نضج هر یک از مواد مسبب بیماری، باید تغییراتی در قوام آن ماده ایجاد شود. این تغییرات وابسته به کیفیت منضج هستند؛ به‌عبارت‌دیگر منضج هر خلطی باید کیفیت خاصی داشته باشد. در این مطالعه منضج صفرا دارای کیفیت سرد و تر در درجه‌ی اول دوم سرد و اول اول تر و منضج سودا دارای کیفیت گرم و خشک در درجه آخر اول گرم و اول اول خشک و منضج بلغم دارای کیفیت گرم و خشک در درجه آخر دوم گرم و آخر اول خشک بود. نتیجه‌گیری: تعیین درجه کیفیت داروهای ترکیبی، امکان انتخاب داروی مناسب با شرایط بدنی بیمار ازنظر سن، جنس، ضعف و قوت و شرایط جغرافیایی و اقلیمی را مهیا می‌کند. توجه به این مسئله نه‌تنها از بیماران مبتلا به بیماری‌های شدید و ساختارهای شکننده در برابر خطرات احتمالی عوارض جانبی مربوط به دارو محافظت می‌کند، بلکه تضمین می‌کند که داروی مناسب برای شرایط خاص بدن آن‌ها تجویز می‌شود.

https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_2809_9bf4fb3ef44deb978bb5f9dbcbbeb163.pdf