دانشگاه قمزیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی3092-77732420251222Investigation of the variation in quantitative characteristics of essential oil of Ziziphora tenuior at different phenological stagesبررسی تغییرپذیری خصوصیات کمی اسانس کاکوتی کوهی (<i>Ziziphora tenuior</i> L.) در مراحل مختلف فنولوژی125407310.22091/ethc.2025.12691.1054FAنورالهعبدیگروه مرتع و آبخیزداری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.0000-0001-5226-4989سحرمرشدیگروه مرتع و آبخیزداری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.حمیدترنج زرگروه مرتع و آبخیزداری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.محسنمحسنیگروه کشاورزی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.عباساحمدیگروه مرتع و آبخیزداری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.Journal Article20250407<strong>Objective</strong>: The medicinal plant <em>Ziziphora,</em> widely favored in traditional Iranian medicine, is predominantly found in the southern and central parts of Iran. This study was conducted in the Baft region of Kerman Province to evaluate the effect of diffetent phenological stages on the essential oil content of <em>Ziziphora tenuior</em>.<br /><strong>Methods</strong>: This study employed an independent t-test design. The phenological stage was considered as the experimental factor at two levels: pre-flowering and flowering. Essential oil was extracted from plant samples using a Clevenger apparatus, and after dehydration, the obtained data were statistically analyzed.<br /><strong>Results</strong>: The results indicated thatharvest time had a significant effect on essential oil content. Samples harvested before flowering contained significantly lower amounts of essential oil compared to those harvested at the flowering stage. The essential oil content increased by more than twofold from the pre-flowering stage to the flowering stage, rising from 0.43% to 1.00%.<br /><strong>Conclusion</strong>: The findingsdemonstrated that as plant age increased and the phenological stage progressed from pre-flowering to flowering, the essential oil content increased significantly. This increase is likely associated with physiological changes in the plant and the enhanced production of volatile compounds during the flowering stage<strong>هدف</strong>: گیاه دارویی کاکوتی یکی از گیاهان پرکاربرد در طب سنتی ایران است که به ویژه در مناطق جنوبی و مرکزی کشور پراکنش دارد. به منظور بررسی تأثیر مراحل فنولوژیکی بر کمیت اسانس گیاه دارویی کاکوتی کوهی (<em>Ziziphora tenuior</em>)، این پژوهش در مراتع شهرستان بافت انجام شد.<br /><strong>مواد و روشها</strong>: این پژوهش با استفاده از آزمون t مستقل طراحی و اجرا شد. فاکتور مرحله فنولوژیکی در دو سطح قبل از گلدهی و مرحله گلدهی در نظر گرفته شد. اسانس نمونهها با استفاده از دستگاه کلونجر استخراج و پس از انجام فرآیند آبگیری، دادههای حاصل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS و اجرای آزمون T-test در سطح احتمال 01/0 انجام شد.<br /><strong>نتایج</strong>: بررسی اثر زمان برداشت بر میزان اسانس نشان داد که نمونههای برداشتشده در مرحله قبل از گلدهی دارای میزان اسانس بهمراتب کمتری نسبت به نمونههای برداشتشده در مرحله گلدهی هستند. به گونهای که میزان اسانس در مرحله گلدهی نسبت به قبل از گلدهی بیش از دو برابر افزایش یافت و از 43/0 به 00/1 درصد رسید.<br /><strong>نتیجهگیری</strong>: نتایج نشان داد با افزایش سن گیاه و انتقال از مرحله قبل از گلدهی به مرحله گلدهی، میزان اسانس بهطور معنیداری افزایش مییابد. این افزایش احتمالاً ناشی از تغییرات فیزیولوژیکی گیاه و افزایش تولید ترکیبات فرار در مرحله گلدهی است.https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_4073_701118714a753f19ed11be9928d36e83.pdfدانشگاه قمزیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی3092-77732420251222Ethnobotanical study of medicinal plants of Bavi County (Khuzestan Province), Iranمطالعه اتنوبوتانی گیاهان دارویی شهرستان باوی (استان خوزستان)، ایران2645408010.22091/ethc.2025.12414.1055FAفاطمهمنابیگروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانمریمکشاورزیگروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.0000-0003-3032-9408نسرینفراستگروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.محبتندافگروه زیست شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.0000-0002-7480-9895Journal Article20250411Objective: Nowadays, with the occurrence of side effects for many chemical drugs, researchers have paid special attention to collecting the knowledge of indigenous people and herbal remedies. Ethnobotanical studies in Khuzestan are important due to the ethnic and racial diversity and fertility of this province. This study was conducted to document the anthropological knowledge of the indigenous people of Bavi County, Khuzestan Province. <br />Methods: Structured interviews and questionnaire completion were used to collect information. In this study, 36 elderly and experienced people, as well as local herbalists, participated. The number of uses for each plant, the frequency of citation, and the relative frequency of citation were calculated by analyzing the information obtained from the questionnaires. The Use Report Index and the Cultural Importance Index were calculated. <br />Results: a set of 61 plant species belonging to 33 families was identified. The most commonly used organ in these plants is the leaf. The largest number of species were related to the treatment of digestive diseases. The most frequent consumption of plants from the Asteraceae and Amaranthaceae was found. Among the species reported, Persicaria maculosa Gray, Cupressus sempervirens L. and Cyperus rotundus L. showed the highest frequency of citations.<br />Conclusion: Documenting the indigenous knowledge of the Bavi County people can help preserve the cultural heritage, knowledge, and beliefs and pave the way for sustainable environmental development.<strong>هدف</strong>: امروزه با بروز عوارض جانبی برای بسیاری از داروهای شیمیایی، محققان توجه ویژهای به گردآوری دانش مردمان بومی و درمانهای گیاهی نمودهاند. مطالعات اتنوبوتانی در خوزستان به سبب تنوع قومی و نژادی و حاصلخیزی این استان، حائز اهمیت است. این پژوهش، به منظور مستندسازی دانش گیاه مردمشناسی افراد بومی شهرستان باوی استان خوزستان، انجام شده است.<br /><strong>مواد و روشها</strong>:<strong> </strong>جهت گردآوری اطلاعات از شیوه مصاحبه سازمانیافته و تکمیل پرسشنامه استفاده شد. در این پژوهش 36 نفر آگاه محلی و همچنین عطاریهای منطقه مشارکت نمودند. در تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل از پرسشنامهها، تعداد استفاده برای هر گیاه، فراوانی ارجاعات (Frequency of Citation) و شاخص فراوانی نسبی ارجاعات (Relative Frequency Citation) محاسبه شد. شاخص گزارش استفاده (Use Report) و شاخص اهمیت فرهنگی (Cultural Importance) محاسبه شدند.<br /><strong>نتایج</strong>: مجموعهای از 61 گونه گیاهی متعلق به 33 تیره شناسایی شدند. بیشترین اندام مورد استفاده در این گیاهان برگ میباشد. بیشترین تعداد گونه در ارتباط با درمان بیماریهای گوارشی بودند. بیشترین فراوانی مصرف را گیاهان تیره کاسنیان (Asteraceae) و تاجخروسیان (Amaranthaceae) داشتند. از بین گونههای گزارششده <em>Persicaria maculosa</em> Gray، <em>Cupressus sempervirens</em> L.و <em>Cyperus rotundus</em> L. دارای بیشترین فراوانی ارجاعات بودند.<br /><strong>نتیجهگیری</strong>:<strong> </strong>مستندسازی دانش بومی مردمان شهرستان باوی میتواند سبب حفظ میراث فرهنگی و دانش و باورهای مردم منطقه شده و زمینهساز توسعه پایدار محیط زیست گردد.https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_4080_c13c988ca11de49f60e7979bfa7a6857.pdfدانشگاه قمزیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی3092-77732420251222Assessment of morphological variability of Suaeda vermiculata in Khuzestan Province (Iran) and its biological applicationsارزیابی تنوع ریختشناسی <i>Suaeda vermiculata</i> در استان خوزستان و کاربردهای زیستی آن4662434810.22091/ethc.2026.13906.1068FAرضوانلویمیگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانفاطمهناصرنخعیگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران0000-0002-7714-4331سید محسنسهرابیگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانJournal Article20250918<strong>Objective:</strong> <em>Suaeda vermiculata</em> is a halophytic shrub with significant ecological adaptability and valuable bioactive compounds, making it an important species for the sustainable utilization of saline lands. This study assessed the morphological diversity of S. vermiculata ecotypes across Khuzestan Province (Iran) and reviewed their documented biological and ecological applications.<br /><strong>Methods:</strong> Field sampling of 52 ecotypes was conducted from July to October 2023, measuring seven morphological traits—three quantitative and four qualitative. Ecotypes were grouped using UPGMA clustering with Gower’s similarity coefficient; cluster robustness was evaluated by bootstrap tests, and differentiation among ecotypes was analyzed through PERMANOVA. Morphological variation was further explored by Principal Coordinates Analysis (PCoA).<br /><strong>Results:</strong> The results revealed considerable morphological variability, forming two stable and clearly differentiated clusters consistent with PCoA outcomes.<br /><strong>Conclusion:</strong> While this research focused on morphological traits, applied interpretations were drawn from literature. Reported biological activities of the species include antioxidant, antidiabetic, antimicrobial, and anticancer properties, as well as phytoremediation capacity and potential forage use. Overall, <em>S. vermiculata</em> demonstrates ecological resilience and multifunctionality, supporting its value for saline-land rehabilitation and sustainable agriculture in arid regions.<strong>هدف</strong>: گونه شورپسند <em>Suaeda vermiculata</em> با ویژگیهای بومشناختی برجسته و وجود ترکیبات زیستفعال، یکی از گزینههای مهم برای بهرهبرداری پایدار از اراضی شور به شمار میرود. این پژوهش با هدف ارزیابی تنوع ریختشناسی اکوتیپهای این گونه در استان خوزستان و انجام یک مرور روایی ساختاریافته در زمینه کاربردهای دارویی، تغذیهای، صنعتی و زیستمحیطی آن انجام شد.<br /><strong>مواد و روشها</strong>:<strong> </strong>نمونهبرداری از ۵۲ اکوتیپ طی تیر تا مهر ۱۴۰۲ انجام شد. هفت صفت ریختشناسی شامل (سه صفت کمی و چهار صفت کیفی) اندازهگیری گردید. برای گروهبندی اکوتیپها از روش UPGMA با ضریب تشابه گاور استفاده شد. پایداری خوشهها با بوتاسترپ و تمایز آنها با آزمون PERMANOVA بررسی گردید. همچنین پراکنش اکوتیپها با تحلیل مختصات اصلی (PCoA) ترسیم شد. افزون بر این، مرور روایی ساختاریافتهای به منظور جمعبندی کاربردهای گزارششده این گونه در منابع علمی صورت گرفت.<br /><strong>نتایج</strong>: نتایج نشاندهنده<strong> </strong>تنوع ریختی قابلتوجه در برخی صفات بودند. تحلیل خوشهای، دو گروه اصلی از اکوتیپها را مشخص کرد و آزمونهای آماری، پایداری و تمایز این خوشهها را تأیید نمودند. الگوی به دست آمده از PCoA نیز با نتایج خوشهبندی همخوانی داشت. شایان ذکر است که یافتههای تجربی این پژوهش محدود به دادههای ریختشناسی بودند و تحلیلهای کاربردی بر اساس مرور منابع انجام شدهاند. بر اساس ادبیات پژوهشی، خواص آنتیاکسیدانی، ضددیابتی، ضدمیکروبی، ضدسرطانی، توان زیستپالایی و ارزش علوفهای برای گونه گزارش شده است.<br /><strong>نتیجه</strong><strong>گیری</strong>:<strong> </strong>با وجود اینکه این پژوهش تنها به ارزیابی صفات ریختشناسی محدود بود، نتایج نشان میدهد که سازگاری بومشناختی و پتانسیل چندمنظوره <em>S. vermiculata</em>، آن را به گونهای ارزشمند برای احیای اراضی شور و توسعه نظامهای کشاورزی پایدار در مناطق خشک و نیمهخشک تبدیل میکند.https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_4348_30d1efe8f114fd94a1cf88cbc798e3af.pdfدانشگاه قمزیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی3092-77732420251222Monitoring populations of the medicinal plant Capparis spinosa L. in West Azerbaijan Provinceپایش جمعیتهای گیاه دارویی کبر (Capparis spinosa L.) در استان آذربایجانغربی6372434910.22091/ethc.2026.14952.1073FAفریدونمحبیبخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجانغربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.وحیدکاروانیگروه آمار، دانشکده علوم، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران.مهرانمجرد آشناابادبخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجانغربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.0000-0002-2404-5612Journal Article20251023<strong>Objective</strong>: In Iran, the exploitation of natural medicinal and edible plants, often through encroachment on natural habitats, has placed significant pressure on these plant populations, thereby threatening their species survival. Adapting conservation strategies to contemporary climate, social, and economic changes necessitates comprehensive field studies to assess the status of these plant populations and monitor their dynamics. This is crucial for defining appropriate conservation measures. Consequently, the present study aims to safeguard the caper plant (<em>Capparis spinosa</em>) from survival threats by conducting an ecological investigation of its habitats in West Azerbaijan Province. The objective is to delineate its population characteristics and ascertain the necessity for supportive conservation programs.<br /><strong>Methods</strong>: This study utilized the plotting method (plot sampling) to determine population size, coverage, and density. The total population area was subsequently delineated using the survey method.<br /><strong>Results</strong>: The findings indicated variability in population density, ranging from 25% to 41%, and in coverage area, ranging from 27% to 37%.<br /><strong>Conclusion</strong>: Although the density and coverage levels of the studied populations were deemed adequate, the population size and their occupancy metrics were comparable to or did not fall below the established criteria for endangered species. Therefore, while the caper plant is not currently facing imminent extinction, the imperative to develop and implement conservation programs to prevent its unsustainable harvesting from natural ecosystems is undeniable.<strong>هدف</strong>: در ایران، برداشت بیرویه گیاهان دارویی و خوراکی از طبیعت، فشار قابل توجهی بر جمعیت این گیاهان وارد کرده و بقای بسیاری از گونهها را تهدید میکند. با توجه به تغییرات اقلیمی و تحولات اجتماعی- اقتصادی، اتخاذ برنامههای حفاظتی نوین و منطبق بر این تغییرات ضروری است. لذا، انجام مطالعات میدانی به منظور پایش و تعیین وضعیت جمعیتی این گیاهان، گامی اساسی در جهت تدوین استراتژیهای حفاظتی مؤثر خواهد بود. بر این اساس، تحقیق حاضر با هدف حفاظت از گونه <em>Capparis spinosa </em>L. در برابر تهدیدات بقا، به بررسی بومشناختی رویشگاههای این گیاه در استان آذربایجان غربی پرداخته است تا با مشخص شدن ویژگیهای جمعیتی آن، نیاز یا عدم نیاز به برنامههای حمایتی تعیین گردد.<br /><strong>مواد و روشها</strong>: در این مطالعه، روش پلاتزنی (plot sampling) برای تعیین اندازه، سطح پوشش و تراکم جمعیتها به کار گرفته شد. مساحت کل جمعیت نیز با استفاده از روش پیمایشی ( survey method) تعیین گردید.<br /><strong>نتایج</strong>: یافتههای تحقیق نشان داد که تراکم جمعیتها بین ۲۵ تا ۴۱ درصد و سطح پوشش گیاهی بین ۲۷ تا ۳۷ درصد متغیر بود.<br /><strong>نتیجهگیری</strong>: اگر چه تراکم و سطح پوشش جمعیتهای مورد مطالعه در حد قابل قبولی ارزیابی شد، اما اندازه جمعیت و سطح اشغال آنها از معیارهای تعریف شده برای گونههای در معرض خطر کمتر نبود. بنابراین، گرچه گونه <em> Capparis spinosa</em>در حال حاضر در معرض انقراض فوری قرار ندارد، اما با توجه به اهمیت آن و پتانسیل برداشت بیرویه، تدوین و اجرای برنامههای حفاظتی برای جلوگیری از بهرهبرداری غیرمسئولانه از طبیعت، امری انکارناپذیر است.https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_4349_5eb806f1e55bbd0c3989568dd6981685.pdfدانشگاه قمزیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی3092-77732420251222Ethnopharmacological Documentation of Koma (Ferula spp.) and Its Traditional Medicinal Uses in Sheshtamad, Razavi Khorasan, Iranثبت اتنوفارماکولوژیک گیاه کما و روشهای سنتی مصرف دارویی آن در ششتمد، خراسان رضوی7395435210.22091/ethc.2026.13427.1065FAموسیالرضاغربیهستۀ میان رشتهای زیست قوم شناسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران0000-0002-6132-2746فریباصدیقیگروه مردمشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایرانJournal Article20251102<strong>Objective</strong>: <em>Ferula</em> (Koma) is an important medicinal plant in Iran, particularly in the arid and semi-arid regions of Razavi Khorasan Province. This study documented the indigenous knowledge and traditional medicinal uses of Koma in Sheshtamad County.
<strong>Methods</strong>: An ethnographic approach was employed using semi-structured interviews, participant observation, and focus group discussions in several villages of Sheshtamad County. Data were collected from 47 participants and analyzed qualitatively.
<strong>Results</strong>: The study documented the medicinal uses of four Koma species. Traditional preparation methods included facilitating techniques such as burying in hot ash, forming into small pellets, and mixing with yogurt, as well as therapeutic methods including heating, frying in animal fat, and preparing topical ointments. According to local knowledge, Koma is used to treat ailments associated with the traditional concept of "cold temperament," including Lakhchak, Nimbolghareh, and sexual weakness. It is also widely used for gastrointestinal disorders, including diarrhea, indigestion, and acid reflux, as well as physical injuries such as cracked hands and feet, bruises, and infected wounds.
<strong>Conclusion</strong>: Indigenous knowledge of Koma in Sheshtamad reflects a close relationship between local communities and their environment. Documenting this knowledge is essential for preserving cultural heritage and supporting future pharmacological research and the sustainable use of Ferula species.<strong>هدف</strong>: گیاه کما از گیاهان دارویی مهم ایران محسوب میشود و بهویژه در نواحی خشک و نیمهخشک از جمله استان خراسان رضوی رویش دارد. هدف این پژوهش، بررسی دانش بومی و روشهای سنتی مصرف دارویی این گیاه در شهرستان ششتمد واقع در استان خراسان رضوی است.<br /><strong>مواد و روشها</strong>: این مطالعه با رویکرد مردمنگاری و بهکارگیری روشهای کیفی از جمله مصاحبههای نیمهساختاریافته، مشاهدهی مشارکتی و تشکیل گروههای متمرکز (Focus Groups) در روستاهای مختلف شهرستان ششتمد انجام شد. دادهها از ۴۷ مشارکتکننده گردآوری و به روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند.<br /><strong>نتایج</strong>: روشهای سنتی مصرف دارویی این گیاه شامل شیوههای <em>سهولتبخش</em> (مانند کپهکردن، حبهکردن و ترکیب با ماست) و شیوههای <em>اثربخش</em> (از جمله حرارتدادن، پیهداغ و تهیهی مرهم) است. بر پایهی دانش بومی مردم ششتمد، گیاه کما در درمان بیماریهای ناشی از «سردی مزاج» (مانند لَخچَک، نیمبلغره و ناتوانی جنسی)، اختلالات گوارشی (از جمله شکمروایی، تخمه و ترشکردن) و صدمات بدنی (نظیر ترک دست و پا، کوفتگی و زخمهای چرکی) کاربرد دارد.<br /><strong>نتیجهگیری</strong>: دانش بومی مردم ششتمد دربارهی گیاه کما بیانگر ارتباط عمیق و پایدار انسان با محیط پیرامون است. این یافتهها بر اهمیت حفظ، مستندسازی و انتقال این دانش در مواجهه با تغییرات فرهنگی و اکولوژیکی تأکید دارند. همچنین، پیشنهاد میشود پژوهشهای آینده بر ارزیابی علمی خواص فارماکولوژیک این گیاه و بررسی راهکارهای بهرهبرداری پایدار از آن متمرکز شوند.https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_4352_9bb7587e9ea551b15b1c72ea5edb8bd3.pdfدانشگاه قمزیست قوم شناسی و حفاظت تنوع زیستی3092-77732420251222Ethnobotany of Highly Consumed Medicinal Plants in Khorasanمردمگیاهشناسی گیاهان دارویی پرمصرف در خراسان96113435410.22091/ethc.2025.13705.1067FAملیکاطبسیهسته زیست قوم شناسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایرانJournal Article20250822<strong>Objective</strong>: The objective of the current study is to present a collection of ethnobotanical information and introduce commonly used medicinal plant species in the indigenous communities of Khorasan provinces (North, Razavi, and South).
<strong>Materials and Methods</strong>: Initially, ethnobotanical information related to medicinal plants was gathered from various locations within the Khorasan provinces using documentary research and based on existing studies. Subsequently, using the obtained data, frequently used species, the most common plant parts utilized, their most suitable application methods, and the most important target diseases were identified and examined.
<strong>Results</strong>: The examination of ethnobotanical information for 28 commonly used plant species revealed that these species are most abundant in the Asteraceae and Lamiaceae families. Leaves were found to be the most frequently used plant part, and boiling and infusion were the most common methods of consumption. Furthermore, common cold, respiratory infections, and gastrointestinal disorders were identified as the most significant target diseases for the application of these medicinal plants.
<strong>Conclusion</strong>: The analysis of ethnobotanical studies and the compilation of information related to commonly used plant species highlight the potential of the studied region in terms of medicinal plant genetic resources. This provides a suitable basis for presenting employment generation plans and planning research activities. This can lead to the effective utilization of the indigenous knowledge of the Khorasan provinces in the production of medicinal productsهدف: هدف مطالعهی حاضر، ارائهی مجموعهای از اطلاعات مردمگیاهشناسی و معرفی گونههای دارویی پرکاربرد در جوامع بومی استانهای خراسان (شمالی، رضوی و جنوبی) است.<br />مواد و روشها: در ابتدا، اطلاعات مردمگیاهشناسیِ مرتبط با گیاهان دارویی در نقاط مختلف استانهای خراسان به روش تحقیق اسنادی و بر پایهی مطالعات موجود گردآوری شد. سپس با استفاده از دادههای بهدستآمده، گونههای پرتکرار شناسایی و رایجترین بخشهای گیاهی مورد استفاده، مناسبترین شیوههای کاربرد آنها و مهمترین بیماریهای هدف بررسی شدند.<br />نتایج: بررسی اطلاعات مردمگیاهشناسیِ ۲۸ گونهی گیاهی پرکاربرد نشان داد که این گونهها بیشترین فراوانی را در خانوادههای کاسنیان و نعنائیان دارند. برگ، پرکاربردترین بخش گیاهی بوده و جوشاندن و دمکردن، رایجترین روشهای مصرف هستند. همچنین سرماخوردگی، عفونتهای ریوی و اختلالات گوارشی، مهمترین بیماریهای هدف در کاربرد این گیاهان دارویی به شمار میروند.<br />نتیجهگیری: تحلیل مطالعات مردمگیاهشناسی و گردآوری مجموعهای از اطلاعات مربوط به گونههای گیاهی پرکاربرد، توان بالقوهی منطقهی مورد مطالعه را از نظر ذخایر ژنتیکی گیاهان دارویی آشکار میسازد و زمینهای مناسب برای ارائهی طرحهای اشتغالزایی و برنامهریزی فعالیتهای پژوهشی فراهم میکند. این امر میتواند به بهرهگیری مؤثر از دانش بومی استانهای خراسان در تولید فرآوردههای دارویی منجر شود.https://ethnobiocons.qom.ac.ir/article_4354_aef11b42825b756b14b469ae9da587e3.pdf