پایش جمعیت‌های گیاه دارویی کبر (Capparis spinosa L.) در استان آذربایجان‌غربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان‌غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.

2 گروه آمار، دانشکده علوم، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

10.22091/ethc.2026.14952.1073

چکیده

هدف: در ایران، برداشت بی‌رویه گیاهان دارویی و خوراکی از طبیعت، فشار قابل توجهی بر جمعیت‌ این گیاهان وارد کرده و بقای بسیاری از گونه‌ها را تهدید می‌کند. با توجه به تغییرات اقلیمی و تحولات اجتماعی- اقتصادی، اتخاذ برنامه‌های حفاظتی نوین و منطبق بر این تغییرات ضروری است. لذا، انجام مطالعات میدانی به منظور پایش و تعیین وضعیت جمعیتی این گیاهان، گامی اساسی در جهت تدوین استراتژی‌های حفاظتی مؤثر خواهد بود. بر این اساس، تحقیق حاضر با هدف حفاظت از گونه Capparis spinosa L.  در برابر تهدیدات بقا، به بررسی بوم‌شناختی رویشگاه‌های این گیاه در استان آذربایجان غربی پرداخته است تا با مشخص شدن ویژگی‌های جمعیتی آن، نیاز یا عدم نیاز به برنامه‌های حمایتی تعیین گردد.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه، روش پلات‌زنی (plot sampling) برای تعیین اندازه، سطح پوشش و تراکم جمعیت‌ها به کار گرفته شد. مساحت کل جمعیت نیز با استفاده از روش پیمایشی ( survey method) تعیین گردید.
نتایج: یافته‌های تحقیق نشان داد که تراکم جمعیت‌ها بین ۲۵ تا ۴۱ درصد و سطح پوشش گیاهی بین ۲۷ تا ۳۷ درصد متغیر بود.
نتیجه‌گیری: اگر چه تراکم و سطح پوشش جمعیت‌های مورد مطالعه در حد قابل قبولی ارزیابی شد، اما اندازه جمعیت‌ و سطح اشغال آنها از معیارهای تعریف شده برای گونه‌های در معرض خطر کمتر نبود. بنابراین، گرچه گونه  Capparis spinosaدر حال حاضر در معرض انقراض فوری قرار ندارد، اما با توجه به اهمیت آن و پتانسیل برداشت بی‌رویه، تدوین و اجرای برنامه‌های حفاظتی برای جلوگیری از بهره‌برداری غیرمسئولانه از طبیعت، امری انکارناپذیر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار