ارزیابی تنوع گونه‌ای و تحلیل الگوهای پراکنش گیاهان در منطقه ریمله، خرم‌آباد، با استفاده از نرم‌افزار R و بسته vegan

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران.

2 کارشناس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران.

10.22091/ethc.2026.17456.1093

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی فلوریستیک، ارزیابی تنوع گونه‌ای و تحلیل الگوهای پراکنش گونه‌های گیاهی در منطقه ریمله، واقع در شمال شهرستان خرم‌آباد و در محدوده کوهستانی زاگرس، انجام شد. این منطقه دارای دامنه ارتفاعی ۱۴۵۰ تا ۲۳۰۰ متر از سطح دریاست.
مواد و روش‌ها: نمونه‌برداری‌های گیاهی از فروردین ۱۳۹۹ تا آبان ۱۴۰۲، با استفاده از روش‌های متداول جمع‌آوری، شناسایی و مطالعه تاکسونومیک گیاهان، در محدوده‌ای به وسعت تقریبی ۵۰ کیلومتر مربع انجام شد. داده‌های حاصل با استفاده از نرم‌افزار آماری R تجزیه‌وتحلیل شدند. به‌منظور بررسی الگوهای تغییرات ترکیب گونه‌ای و روابط بین جوامع گیاهی، از روش‌های تحلیل چندمتغیره و بسته vegan استفاده شد. انتخاب و اجرای روش‌های آماری متناسب با ساختار داده‌ها و اهداف پژوهش صورت گرفت.
نتایج: در مجموع، ۲۶۱ گونه گیاهی متعلق به ۲۰۴ جنس و ۵۵ تیره در منطقه مورد مطالعه شناسایی شد. تیره‌های کاسنیان (Asteraceae) با ۳۹ گونه، باقلائیان (Fabaceae) با ۲۸ گونه و نعنائیان (Lamiaceae) با ۱۸ گونه، غنی‌ترین تیره‌های گیاهی منطقه بودند. از نظر پراکنش جغرافیایی، ۴۶ درصد گونه‌ها به ناحیه رویشی ایرانی ـ تورانی و ۱۹٫۵ درصد به ناحیه مشترک ایرانی ـ تورانی و اروپایی ـ سیبری تعلق داشتند. از نظر شکل زیستی، همی‌کریپتوفیت‌ها با ۳۹ درصد و تروفیت‌ها با ۳۳٫۳ درصد، فراوان‌ترین گروه‌های گیاهی منطقه را تشکیل دادنذ.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش، غنای فلوریستیک منطقه ریمله و اهمیت ناحیه رویشی ایرانی ـ تورانی در ترکیب گونه‌ای آن را نشان می‌دهد. همچنین، یافته‌های تحلیل‌های آماری حاکی از نقش احتمالی گرادیان ارتفاعی در تغییرات ترکیب گونه‌ای و تمایز جوامع گیاهی منطقه است. هم‌پوشانی عناصر رویشی ایرانی ـ تورانی و اروپایی ـ سیبری نیز می‌تواند با تنوع شرایط اقلیمی و توپوگرافی منطقه مرتبط باشد. بااین‌حال، تعیین سهم مستقل ارتفاع و عوامل اقلیمی در شکل‌گیری الگوهای پراکنش گونه‌ها، مستلزم بررسی نتایج تحلیل‌های آماری و متغیرهای محیطی اندازه‌گیری‌شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار